Le chant des goals - over muziek, sport, mensen en mythes

Le chant des goals (NL)-

o- Er zijn verhalen die groter zijn dan een club, een lied of een melodie. Ze waaien door de tijd, kruisen grenzen en verbinden zelfs mensen die elkaar nooit hebben ontmoet. Zo is het ook met Union Saint-Gilloise: een Belgische club die niet enkel voetbal speelt, maar ook folklore ademt. 

Vele voetbalfans kennen het beroemde “Bruuuuuuuuuuxelles, ma ville je t’aime…” dat onophoudelijk weerklinkt op de tribunes in het Dudenpark. Maar echte Unionisten zingen, met de passie die Union kenmerkt, ook het meer dan honderd jaar oude clublied Le chant des goals, met het refrein “C’est l’Union qui sourit”. [*]

"Il rayonne dans les sports en Belgique, parmi tous ceux qui luttent pour l’honneur - Un club fameux dont la force magique - domine tout d’une pure splendeur.

Dans les combats, maître des destinées - il fut toujours le héros éclatant - Son nom s’évoque en de glorieux trophées. Et c’est pour lui que nous allons chantant:

c’est l’Union, c'est l'Union, c'est l'Union qui sourit …"

Wat meer dan een eeuw geleden begon in de Brusselse straten van Sint-Gillis, blijft weerklinken in herinneringen, cafés, stadions -nu ook tijdens de Champions League-, zelfs met echo's tot in de grote verhalen van de wereld, zoals die van de Titanic en de Grote Oorlog.  Of hoe muziek, sport, mythes en mensen elkaar ontmoetten en blijven ontmoeten. 

Bobinus - de chroniqueur

De originele versie van Le chant des goals werd geschreven door Bobinus. Hij was actief als auteur aan het begin van de 20e eeuw en werd ook le barde saint-gillois genoemd – de bard of dichter van Sint-Gillis. Als columnist (chroniqueur) voor het tijdschrift Le Football gebruikte hij Bobinus als pseudoniem, zoals toen gebruikelijk was.

Le Football

In 1912 schreef hij, naar aanleiding van het 15-jarige bestaan van de Union, het legendarische Le chant des goals met het refrein “C’est l’Union qui sourit”. Van hem zou ook de beroemde uitspraak komen die de band tussen club en buurt perfect samenvat: “Un unioniste est quelqu’un qui a fait sa première crotte sur la Butte!” ("Een Unionist is iemand die zijn eerste drol op La Butte heeft gelegd!") [RTBF]. La Butte was de naam van het Union-stadion vóór het in 1933 werd herdoopt tot het Joseph Marienstadion, na het overlijden van de legendarische voorzitter. Dat jaar begon ook de epische reeks van “Union 60”, waarin de club 60 wedstrijden ongeslagen bleef in de hoogste afdeling.

Bobinus was duidelijk een vurige Union-liefhebber die de club intensief volgde tijdens haar gloriejaren. Zijn biografische details zijn schaars (lees gewoon verder, hij wordt nog ontmaskerd), maar zijn rol in de Union-folklore is onmiskenbaar. Zijn clublied galmt meer dan een eeuw later nog steeds door het Parc Duden.

Jean Narcy - de volkszanger

Dat is mede te danken aan de Brusselse zanger Jean Narcy, die in 1987 – 75 jaar na Bobinus – zijn versie van C’est l’Union qui sourit uitbracht [Discogs]. Opmerkelijk genoeg deed hij dit in een periode waarin Union al 14 jaar in de lagere divisies speelde en moeilijke tijden kende.

Jean Narcy (1932 - Ukkel, 2014)

Jean Narcy (zijn echte naam Jean Huet) was een Brusselse charmezanger met een karakteristiek snorretje. Hij begon zijn carrière op dertienjarige leeftijd in café-concert La Capitale langs de Anspachlaan [BRUZZ]. Hij werd dé stem van het Brusselse voetbal en zong clubliederen voor Union Saint-Gilloise (Le Chant des Goals), RWDM (Eviva Molenbeek), Anderlecht en ook voor Standard Luik (Allons les rouges et blancs). 

Zijn grootste succes was Bravo Eddy (1969), een ode aan wielericoon Eddy Merckx na diens eerste Tour de France-zege. Dit nummer maakte hij samen met de legendarische accordeonist Hector Delfosse, in wiens orkest hij bijna 25 jaar speelde. 

Hij overleed in 2014, maar zijn muzikale erfenis leeft voort in de Belgische voetbalstadions

François-Joseph Popy - de componist

Dat Bobinus de tekst schreef en Jean Narcy de populariteit van het lied versterkte, staat vast. Maar wie heeft de oorspronkelijke melodie gecomponeerd? 

Bobinus' Chant des Goals blijkt onmiskenbaar gebaseerd te zijn op het werk La marche de Paris van François-Joseph Popy uit 1904. 

Op [ArchivIris] is een verwijzing te vinden naar Popy bij de lyrics van Le chant des goals. In de credits van Jean Narcy’s versie wordt ook verwezen naar F. Popy [Discogs].

François-Joseph Popy (Lyon, 1874 – Belleville, 1928)

François-Joseph Popy, ook bekend als Francis Popy, was een Franse componist, wiens muziek typerend is voor de Belle Époque [Wikipedia]. Zijn langzame wals Sphynx werd opgenomen in het muziekboekje van de White Star Line. En zo kunnen we een bijzondere link maken: het stond dus op het repertoire van het orkest van de Titanic. James Cameron gebruikte een fragment van dit werk in zijn meesterwerk Titanic uit 1997.

Songbook White Star Line, Titanic, 1912

Benoni Van der Gheynst - de schrijver, de schilder, de zwanzer.

De aandachtige lezer zag bij de credits van de songtekst in het ArchivIris-artikel ook de vermelding Paroles de Benoni Van der Ghenyst dit "Bobinus" (1912) staan. Jawel, Bobinus is het alter-ego van Benoni Van der Gheynst!

Benoni Van der Gheynst (Ronse, 1876 – Nice, 1946) was niet alleen een satirisch sportjournalist die Brusselse types en sportcultuur in woord en beeld vereeuwigde, maar ook een erkend kunstschilder. Hij volgde rond 1895–1897 opleiding aan de Academie voor Schone Kunsten in Brussel en schilderde portretten, figuren, landschappen en strandgezichten, vaak met een impressionistische toets. Bekende werken zijn o.a. Oosterse tapijtverkoper op het strand, Dorpsweg in de sneeuw, Gezicht te Cagnes-sur-Mer, Wandeling op de golfbreker en stadsgezichten van Nice en Venetië. Zijn werk werd tentoongesteld op de Brusselse Triennale en in het Musée Moderne. [BraveFineArt] Zijn schilderijen bevinden ook zich in publieke collecties, o.a. bij de gemeente Anderlecht.

Met zijn bijtende humor was hij voor de oorlog populair in de Brusselse sportmiddens. In 1904 werkte hij aan een project Types et Caractères par Benoni Van der Gheynst, waarin hij de Brusselse volksfiguren en karakters in schilderijen en schetsen vastlegde. Vanaf 1909 gaf hij het tijdschrift Le Football uit, waarin hij zijn artikels van karikaturen voorzag die hij ondertekende met ‘Bobinus’. De publicatie van het Le Football werd in 1914 onderbroken en hervatte na de wapenstilstand.

Hij publiceerde in 1910 het boek Sport Gai, een bundel van sportieve en satirische kronieken uit de periode 1909-1910. Dit was het eerst echte Belgische boek over voetbal. Het geeft een mooi overzicht van wat voetbal is, en vooral wat de gewoontes en gebruiken toen waren [Le Vif] [Knack].

Sport Gai, Bobinus, 1910

Benoni Van der Gheynst bleek in het bezette Brussel een van de kunstenaars te zijn die zich verzetten met humor door het moeilijke dagelijks leven van de Brusselse bevolking te schetsen. Wellicht omdat lachen om eigen tegenspoed hielp om die beter te doorstaan. Maar deze kunstenaars beperkten zich niet tot zelfspot: zij wezen ook de schuldigen aan voor al dat ongeluk: uiteraard de Duitse bezetter, maar ook die Brusselaars die op de een of andere manier voordeel haalden uit de bezetting. [CAIRN.info]

Door via kunst en satire de lokale cultuur en gemeenschap een stem te geven was Benoni Van der Gheynst onmiskenbaar een bijdrager tot de bekende "Brusselse zwans". [erfgoed.brussels]

Le chant des goals - tijdloze muziek, vele stijlen

In de loop der jaren zijn verschillende interpretaties van de muziek en teksten van "Le chant des goals (c'est l'Union qui sourit)" verschenen. Hieronder een kleine verzameling van de meest opmerkelijke.

De meest populaire - Jean Narcy

De meest populaire versie van het clublied van Union is uiteraard die van Jean Narcy. Zijn versie van C’est l’Union qui sourit wordt nog steeds voor elke thuiswedstrijd in het Parc Duden afgespeeld

De oudst vindbare versie 7" - Orchestre de Georges Legrand

In 1968 bracht het Orchestre de Georges Legrand de "Marche officielle de l'Union Royale Saint-Gilloise" uit in de "Série Sport 17" van Will Records (WSP-17), met op de B-kant van de single ook de "Marche Des Supporters De L'Union Royale Saint-Gilloise". Er wordt verwezen naar componisten "Popy-Sibre" [Discogs]. 

Marche officielle de l'Union Royale Saint-Gilloise, G. Legrand, 1968

Marche officielle de l'Union Royale Saint-Gilloise, G. Legrand, 1968
7" single

Legrand bracht ook marsen uit van andere Brusselse clubs zoals acing Daring Club de Bruxelles, R.R.W.D Molenbeek, R.S.C. Anderlecht, maar ook van vele andere (waaronder R. Antwerp F.C., Berschot, K.S.V. Waregem, Sporting Charleroi, ...).

De meest eclectische - Jaune Toujours

In 2000 bracht Jaune Toujours ook een versie uit in hun kenmerkende stijl die het best valt te omschrijven als mestizo, een mix van salsa, latin, ska, balkan, punk etc. De zang is tweetalig Frans/Nederlands.

De meest verrassende - Sitardust

Naar aanleiding van de 125e verjaardag van Union bracht Joachim Lacrosse (supporter, sitarist en professor filosofie aan de ULB) met zijn Belgisch-Indische muziekband SITARDUST in 2022 een bijzonder mooie hommage aan de club en het clublied.

Het nummer is op verschillende manieren verrassend: naast de aparte muzikale sfeer gebruikt het niet het alom bekende couplet uit Jean Narcy's versie, maar de 2 andere vrij onbekende coupletten:

"Sans connaître d'inutiles richesses - Sans s'abaisser à de vilains désirs - Sans avoir eu d'écœurants bassesses - Toujours il a su vaincre sans s'asservir,

Son souvenir retentit par le monde - C'est un hymne superbe et triomphant - Il éblouit en sa beauté féconde - Et c'est pour lui que nous allons chantant: c’est l’Union, c'est l'Union, c'est l'Union qui sourit …"

"Comme tous ceux qui dépassent les autres - Il a son peuple attiré d'ennemis - C'est son orgueil et c'est aussi le nôtre - On est puissant quand on est tant maudit

Pour notre équipe, nous donnons notre vie - Nous y croyons comme au ciel rayonnant - Nous lui crions notre extase ravie - Et c'est pour lui que nous allons chantant: c’est l’Union, c'est l'Union, c'est l'Union qui sourit …"

Suites - Album by Sitardust | Spotify

Le chant des goals by Stardust on Apple Music

Nog meer stijlen in 2025 - DEAF8

Naar aanleiding van de 128e verjaardag van Union op 1 november 2025 produceerde DEAF8 nog enkele aparte varianten van het clublied, waaronder een unieke en sfeervolle pop-jazz-versie waarin alle 3 coupletten van Bobinus verwerkt zijn:

Deze versie is onderdeel van een album dat meerdere uitvoeringen van Le chant des goals bevat: een EDM dance-versie, een stevige rock-versie,  een instrumentale jazz-versie en een symfonische versie in magische Kerstsfeer (die doet terugdenken aan de orginele wals van Popy):

 soundcloud | YouTube | Spotify
AI-disclaimer

---

Een mythische conclusie

De stem van Bobinus, de bard van Sint-Gillis, klinkt nog steeds door de tijd: zijn woorden gaven Union een ziel die sterker bleek dan nederlagen of vergetelheid. Jean Narcy schonk die ziel een nieuwe adem, zodat het clublied bleef leven toen de tribunes stiller waren. En ergens, in de echo van François-Joseph Popy’s melodieën, weerklinkt dezelfde melancholie die ooit de oceaan overstak. 

Zo ontmoeten drie verhalen elkaar: de dichter die zijn buurt vereeuwigde, de club die weigerde te buigen, en de muziek die zelfs in de ondergang van de Titanic haar schoonheid wist te bewaren.

Samen vormen ze een legende waarin Brussel, Union en vele generaties mensen elkaar raken. Een herinnering dat ware folklore niet vergaat en men eeuwig zal blijven zingen: c’est l’Union qui sourit!

Erik Pieraert,

zaterdag 01/11/2025, n.a.v. de 128e verjaardag van regerend landskampioen Union Saint-Gilloise.

Bijlage

Le chant de goals - paroles - lyrics

met de 3 coupletten en vrije vertalingen naar Nederlands en Engels

Français	Nederlands	English
Il rayonne dans les sports en Belgique, parmi tous ceux qui luttent pour l’honneur Un club fameux dont la force magique domine tout d’une pure splendeur. Dans les combats, maître des destinées, il fut toujours le héros éclatant Son nom s’évoque en de glorieux trophées. Et c’est pour lui que nous allons chantant:	Zij straalt in de Belgische sport, tussen allen die strijden voor de eer. Een beroemde club waarvan de magische kracht alles overheerst met pure pracht In de strijd, meester van het lot, was ze altijd de schitterende held. Haar naam wordt opgeroepen in glorieuze trofeeën En het is voor haar dat wij zingen:	It shines in Belgian sports, among all those who fight for honor. A famous club whose magical strength dominates everything with pure splendor. In battles, master of destinies, it was always the brilliant hero. Its name is evoked in glorious trophies. And it's for them that we go singing:
C’est l’Union, c’est l’Union! C’est l’Union qui sourit. C’est l’Union, c’est l’Union Saint-Gilloise. L’astre des sports grandit dans une aube vermeille. C’est l’Union qui sourit. C’est l’Union l’éternelle merveille Chacun l’envie et dit: l’Union s’éveille	Het is Union, het is Union! Het is Union dat glimlacht. Het is Union, het is Union Saint-Gilloise. De ster van de sport groeit in een rode dageraad. Het is Union dat glimlacht. Het is Union, het eeuwige wonder. Iedereen benijdt haar en zegt: Union ontwaakt.	It's Union, it's Union! It's Union that smiles. It's Union, it's Union Saint-Gilloise. The star of sports grows in a vermillion dawn. It's Union that smiles. It's Union the eternal marvel. Everyone envies it and says: Union awakens.
Sans connaître d'inutiles richesses Sans s'abaisser à de vilains désirs Sans avoir eu d'écœurants bassesses Toujours il a su vaincre sans s'asservir Son souvenir retentit par le monde C'est un hymne superbe et triomphant Il éblouit en sa beauté féconde Et c'est pour lui que nous allons chantant:	Zonder te zoeken naar nutteloze rijkdommen Zonder zich te verlagen tot gemene verlangens Zonder ooit walgelijke laagheid te kennen. Steeds wist zij te zegevieren zonder zich te onderwerpen. Haar herinnering weergalmt door de wereld. Het is een prachtige en triomfantelijke hymne. Zij schittert in haar vruchtbare schoonheid En het is voor haar dat wij zingen:	Without knowing useless riches Without stooping to vile desires Without having had disgusting baseness Always it knew how to win without enslaving itself Its memory resounds through the world. It's a superb and triumphant hymn. It dazzles in its fertile beauty And it's for them that we go singing:
C'est l' Union, c'est l' Union! ...	Het is Union, het is Union! Het is Union dat glimlacht...	It's Union, it's Union! It's Union that smiles...
Comme tous ceux qui dépassent les autres Il a son peuple attiré d'ennemis C'est son orgueil et c'est aussi le nôtre On est puissant quand on est tant maudit Pour notre équipe, nous donnons notre vie Nous y croyons comme au ciel rayonnant Nous lui crions notre extase ravie Et c'est pour lui que nous allons chantant:	Zoals allen die de anderen overtreffen, heeft zij vijanden haar tot haar volk aangetrokken. Het is haar trots en het is ook de onze. Men is machtig wanneer men zo vervloekt is. Voor ons team geven wij ons leven. Wij geloven erin zoals in de stralende hemel. Wij roepen haar (Union) onze verrukte extase toe. En het is voor haar dat wij zingen:	Like all those who surpass others It has attracted enemies to its people. It's its pride and it's also ours One is powerful when one is so cursed For our team, we give our life We believe in it like in the radiant sky We shout to it our delighted ecstasy. And it's for them that we go singing:
C'est l' Union, c'est l' Union! ...	Het is Union, het is Union! Het is Union dat glimlacht...	It's Union, it's Union! It's Union that smiles...